RSS

ที่มาและการตั้งชื่อพายุ

07 ส.ค.

ที่มาและการตั้งชื่อพายุ

เคยสงสัยกันมั้ยครับ ว่าเวลาเกิดพายุไต้ฝุ่นในพื้นที่บริเวณทะเลจีนใต้มักจะมีชื่อเรียกแปลกๆออกไป เป็นชื่อที่เป็นภาษาจีนบ้าง ภาษาอื่นๆ บ้าง และบ่อยครั้งจะเป็นชื่อแบบไทยๆ สำหรับผมความสงสัยใคร่รู้นี้ได้รับความกระจ่างไปแล้วเมื่อครั้งยังเรียนอยู่ชั้นประถมฯ ในวิชา สปช. หรือสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต ที่บอกว่าชื่อพายุจะถูกเสนอมาจากในแต่ละประเทศที่อยู่ในพื้นที่ที่มีโอกาสได้รับผลกระทบจากการก่อตัวของพายุในบริเวณนั้นๆ เมื่อชื่อถูกเสนอเข้ามาก็จะมีการผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนเรียกชื่อตามที่ถูกตั้งมาจากแต่ละประเทศ

TROPSTRMในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา หลายพื้นที่ในประเทศไทยมีฝนตก และก่อนหน้านั้นก็มีข่าวน้ำท่วม ดินถล่มที่เกาหลีใต้ ซึ่งไม่ค่อยจะได้ยินข่าวแบบนี้บ่อยๆนัก ที่สำคัญมีชื่อพายุลูกหนึ่งที่สะดุดหูผมมากคือ “พายุนกเต็น” ทำให้สงสัยว่าชื่อนี้เป็นชื่อที่มาจากการเสนอชื่อพายุของไทยเราหรือเปล่า แต่พอมาค้นๆดูอีกทีกลับไม่ใช่ แต่เป็นชื่อที่มาจาก “สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว” ต่างหาก

โดยพายุหมุนที่พัดผ่านเข้ามายังประเทศไทย จะเรียกรวมๆว่า “พายุหมุนเขตร้อน (Tropical Cyclone) เกิดขึ้นบริเวณเส้นศูนย์สูตรระหว่าง 23 1/2 องศาเหนือ และ 23 1/2 องศาใต้ เกิดในทะเลหรือมหาสมุทร พายุหมุนเขตร้อนเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ ซึ่งสามารถทําความเสียหายได้รุนแรงและเป็นบริเวณกว้างมีลักษณะเด่น คือ มีศูนย์กลางหรือที่เรียกว่า ตาพายุ เป็นบริเวณที่มีลมสงบ อากาศโปร่งใส โดยอาจมีเมฆและฝนบ้างเล็กน้อยล้อมรอบด้วยพื้นที่บริเวณกว้าง รัศมีหลายร้อยกิโลเมตร ซึ่งปรากฏฝนตกหนักและพายุลมแรง ลมแรงพัดเวียนเข้าหาศูนย์กลาง ดังนั้น ในบริเวณที่พายุหมุนเขตร้อนเคลื่อนที่ผ่าน ครั้งแรกจะปรากฏลักษณะอากาศโปร่งใส เมื่อด้านหน้าของพายุหมุนเขตร้อนมาถึง ปรากฏลมแรง ฝนตกหนักและมีพายุฟ้าคะนอง ลมกระโชกแรงและอาจปรากฏพายุทอร์นาโด ในขณะตาพายุมาถึงอากาศจะโปร่งใสอีกครั้ง และเมื่อด้านหลังของพายุหมุนมาถึง อากาศจะเลวร้ายลงอีกครั้งและรุนแรงกว่าครั้งแรก

eye_of_storm ตาพายุ (Eye of storm) เป็นบริเวณศูนย์กลางของพายุ มีลักษณะเป็นวงกลมสามารถมองเห็นได้ชัดเจนจากภาพถ่ายดาวเทียมอุตุนิยมวิทยา เป็นบริเวณ เล็ก มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 15 – 60 กิโลเมตร ส่วนข้างในตาพายุ เป็นบริเวณ ที่ลมสงบ อากาศแจ่มใส

ความแรงของพายุหมุนเขตร้อน แบ่งได้เป็น 3 ระดับ ตามข้อตกลงขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก

  1. พายุดีเปรสชั่น (Depression) เป็นพายุกำลังอ่อน ความเร็วสูงสุดใกล้บริเวณศูนย์กลางไม่เกิน 33 นอต หรือ 62 กม./ชม.
  2. พายุโซนร้อน (Tropical Storm) เป็นพายุกำลังปานกลาง ความเร็วลมสูงสุดใกล้บริเวณศูนย์กลางตั้งแต่ 34 – 63 นอต หรือ 63 – 117 กม./ชม.
  3. พายุไต้ฝุ่น (Typhoon) เป็นพายุกำลังรุนแรง มีความเร็วลมสูงสุดใกล้บริเวณศูนย์กลางตั้งแต่ 64 นอตขึ้นไป หรือ 118 กม./ชม. ขึ้นไป

พายุหมุนแต่ละลูกมีการตั้งชื่อเพื่อความสะดวกในการแจ้งข่าว รวมทั้งทำให้เรียงและจดเป็นสถิติได้ง่าย โดยองค์การ อุตุนิยมวิทยาโลก และสมาชิกได้ตกลงกันจัดตั้งชื่อพายุเรียงไว้ตามลำดับอักษรตั้งแต่ A-Z และเรียงชื่อของพายุตามลำดับก่อน หลังตามวันและเวลาที่เกิด

วิธีการตั้งชื่อพายุ

  1. เมื่อมีพายุที่มีความเร็วลมสูงสุดใกล้ศูนย์กลางของพายุมากกว่า 34 นอต หรือ 62 กม./ชม. พายุนั้นจะถูกตั้งชื่อ
  2. ชื่อของพายุจะเริ่มใช้ที่คอลัมน์ที่หนึ่งตัวบนสุดก่อน เช่น เมื่อมีพายุเกิดขึ้นมีความเร็วลมสูงสุดใกล้จุดศูนย์กลางตามที่กำหนดในข้อ 1. เป็นตัวแรกของปี พายุนั้นจะมีชื่อว่า “Damrey (ดอมเรย์)”
  3. เมื่อมีพายุตัวต่อไปเกิดขึ้นอีก และมีความเร็วลมสูงสุดใกล้จุดศูนย์กลางตามที่กำหนดในข้อ 1. พายุนั้นจะใช้ชื่อที่อยู่ถัดลงมาในคอลัมน์ที่ 1 เช่น พายุตัวที่สองจะมีชื่อว่า “Longwang (หลงหวาง)”
  4. เมื่อใช้จนหมดคอลัมน์ให้ใช้ชื่อแรกของคอลัมน์ที่อยู่ถัดไป เช่น พายุที่เกิดหลังพายุ “Trami (ทรามี)” จะใช้ชื่อ “Kongrey (กองเรย์)”
  5. เมื่อใช้จนหมดคอลัมน์ที่ 5 ให้กลับมาใช้ชื่อแรกของคอลัมน์ที่ 1 เช่น พายุที่เกิดหลังพายุ “Saola (เซลลา)” จะใช้ชื่อ “Damrey (ดอมเรย์)”

ตั้งแต่ปี 2543 ได้เกิดระบบการตั้งชื่อพายุเป็นภาษาพื้นเมืองของแต่ละประเทศ ซึ่งประเทศสมาชิกในแถบ มหาสมุทรแปซิฟิกตอนบนและแถบทะเลจีนใต้รวม 14 ประเทศ ทำความตกลงกับองค์การอุตุนิยมวิทยาโลก ตั้งชื่อพายุเองโดยแต่ละประเทศตั้งชื่อพายุ 10 ชื่อ รวม 140 ชื่อ จากนั้นนำมาเรียงสลับชื่อกันเป็น 5 กลุ่มๆ ละ 28 ดังนี้

คอลัมน์ที่ 1
ชื่อพายุ ความหมาย ที่มา (ประเทศ)
Damrey ดอมเรย์ ช้าง กัมพูชา
Longwang หลงหวาง พญามังกร สาธารณรัฐประชาชนจีน
Kirogi ไคโรจิ ห่านป่า (ฝูงนกที่อพยพมาเกาหลีในฤดูใบไม้ร่วง และอพยพกลับไปทางเหนือในต้นฤดูใบไม้ผลิซึ่งมีพฤติกรรมคล้ายกับพายุโซนร้อน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี
Kai-tak ไคตั๊ก ชื่อสนามบินเก่าของฮ่องกง ฮ่องกง (สาธารณรัฐประชาชนจีน)
Tembin เทมบิน ราศีตุลย์/ตาชั่ง ญี่ปุ่น
Bolaven โบลาเวน ที่ราบสูง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
Chanchu จันจู ไข่มุก มาเก๊า
Jelawat เจอลาวัต ปลาน้ำจืด มาเลเซีย
Ewinlar เอวินลา เทพเจ้าแห่งพายุ (ภาษาพื้นเมืองของเผ่า Chuuk) ไมโครนีเซีย
Bilis บิลิส ความเร็ว ฟิลิปปินส์
Kaemi เกมี มด สาธารณรัฐเกาหลี
Prapiroon พระพิรุณ เทพเจ้าแห่งฝน ไทย
Maria มาเรีย ชื่อสตรี (ภาษาพื้นเมืองของหมู่เกาะมารีน่าในมหาสมุทรแปซิฟิค) สหรัฐอเมริกา
Saomai เซลไม เทพธิดาแห่งความรัก เวียดนาม
Bopha โบพา ชื่อดอกไม้/ชื่อของเด็กหญิง กัมพูชา
Wukong หวู่คง ชื่อของวีรบุรุษในพงศาวดารจีน สาธารณรัฐประชาชนจีน
Sonamu โซนามุ ต้นสน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี
Shanshan ชานชาน ชื่อของหญิงสาว ฮ่องกง (สาธารณรัฐประชาชนจีน)
Yagi ยางิ ราศีมังกร/แพะ ญี่ปุ่น
Xangsane ช้างสาร ช้าง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
Bebinca เบบินก้า ขนมพุดดิ้ง มาเก๊า
Rumbia รัมเบีย ต้นปาล์ม มาเลเซีย
Soulik ซูลิค ตำแหน่งหัวหน้าเผ่าโบราณโฟนเป (Pohnpei) ไมโครนีเซีย
Cimaron ชิมาลอน วัวป่า ฟิลิปปินส์
Chebi เซบี นกนางแอ่น สาธารณรัฐเกาหลี
Durian ทุเรียน ชื่อผลไม้ ไทย
Utor อูโท แนวพายุฝนฟ้าคะนอง (ภาษาพื้นเมืองชาวเกาะมาแชลในมหาสมุทรแปซิฟิก) สหรัฐอเมริกา
Trami ทรามี ชื่อดอกไม้ชนิดหนึ่ง เวียดนาม
คอลัมน์ที่ 2
ชื่อพายุ ความหมาย ที่มา (ประเทศ)
Kong-rey กองเรย์ ชื่อสาวงามในตำนานของเขมร/ชื่อภูเขา กัมพูชา
Yutu ยูทู กระต่ายในพงศาวดารจีน สาธารณรัฐประชาชนจีน
Toraji โทราจิ ต้นไม้ชนิดหนึ่ง มีดอกสวยงาม พบในหุบเขาของเกาหลี รากใช้ทำยาและอาหาร สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี
Man-yi มานยี่ ชื่อช่องแคบ ปัจจุบันเป็นอ่างเก็บน้ำ ฮ่องกง (สาธารณรัฐประชาชนจีน)
Usagi อุซางิ กระต่าย ญี่ปุ่น
Pabuk ปลาบึก ปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
Wutip วูทิบ ผีเสื้อ มาเก๊า
Sepat เซอพัต ปลาน้ำจืดซึ่งมีครีบเล็กๆ สำหรับคลาน มาเลเซีย
Fitow ฟิโท ชื่อดอกไม้สวย มีกลิ่นหอม (ภาษาพื้นเมืองของหมู่เกาะ Yapese) ไมโครนีเซีย
Danas ดานัส ประสบการณ์ และความรู้สึก ฟิลิปปินส์
Nari นารี ดอกไม้ สาธารณรัฐเกาหลี
Vipa วิภา ชื่อสตรี ไทย
Francisco ฟรานซิสโก ชื่อบุรุษ (ภาษาพื้นเมืองของหมู่เกาะมารีน่าในมหาสมุทรแปซิฟิค) สหรัฐอเมริกา
Lekima เลคคิมา ผลไม้ชนิดหนึ่ง เวียดนาม
Krosa กรอซา ปั้นจั่น กัมพูชา
Haiyan ไห่เยี่ยน นกทะเลชนิดหนึ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน
Podul โพดูล ต้นหลิว ต้นไม้ที่มักจะพบในเกาหลี สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี
Lingling แหล่งแหลง ชื่อของสาวน้อย ฮ่องกง (สาธารณรัฐประชาชนจีน)
Kajiki คะจิคิ ปลาทะเลชนิดหนึ่ง เกล็ดจะเปลี่ยนสีเมื่อขึ้นจากน้ำ ญี่ปุ่น
Faxai ฟ้าใส ชื่อสตรี สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
Vamei ฮัวเหม่ย นกชนิดหนึ่งมีเสียงร้องไพเราะ มาเก๊า
Tapah ทาปา ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มาเลเซีย
Mitag มีแทค ชื่อสตรี (ภาษาพื้นเมืองของชาวเกาะ) ไมโครนีเซีย
Hagibis ฮาจิบิส รวดเร็ว ว่องไว ฟิลิปปินส์
Noguri โนกูรี สุนัขพันธ์ราคูน สาธารณรัฐเกาหลี
Ramasoon รามสูร ชื่อยักษ์ในเทพนิยาย/เทพเจ้าแห่งฟ้าร้องฟ้าผ่า ไทย
Chataan ชาทาน ฝน (ภาษาพื้นเมืองชาวเกาะมารีน่าในมหาสมุทรแปซิฟิก) สหรัฐอเมริกา
Halong ฮาลอง ชื่ออ่าวแห่งหนึ่งในเวียดนาม เวียดนาม
คอลัมน์ที่ 3
ชื่อพายุ ความหมาย ที่มา (ประเทศ)
Nakri นากรี ชื่อของดอกไม้ชนิดหนึ่ง กัมพูชา
Fengshen ฟงเฉิน เทพเจ้าแห่งลม สาธารณรัฐประชาชนจีน
Kalmaeji เคาเมจิ นกนางนวล (สัญลักษณ์แห่งท้องทะเล) สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี
Fung-wong ฟองวอง ชื่อยอดเขาแห่งหนึ่ง ฮ่องกง (สาธารณรัฐประชาชนจีน)
Kammuri คัมมุริ มงกุฎ ญี่ปุ่น
Phanfone พันฝน สัตว์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
Vongfong หวังฟง แมลงชนิดหนึ่ง มาเก๊า
Rusa รูซา กวาง มาเลเซีย
Sinlaku ซินลากุ เทพสตรีในนิยาย ไมโครนีเซีย
Hagupit ฮากุปิด เฆี่ยนตี ฟิลิปปินส์
Changmi ชังมี กุหลาบ สาธารณรัฐเกาหลี
Megkhla เมขลา เทพธิดาในเทพนิยาย/เทพธิดาแห่งฟ้าแลบ ไทย
Higos ฮีโกส ชื่อพืชชนิดหนึ่ง (ภาษาพื้นเมืองของหมู่เกาะมารีน่าในมหาสมุทรแปซิฟิค) สหรัฐอเมริกา
Bavi บาวี ชื่อภูเขาทางตอนเหนือของเวียดนาม เวียดนาม
Maysak ไมสัก ต้นไม้ชนิดหนึ่ง กัมพูชา
Haishen ไห่เฉิน เทพเจ้าแห่งท้องทะเล สาธารณรัฐประชาชนจีน
Pongsona พงโซนา ดอกไม้ชนิดหนึ่ง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี
Yanyan ยันยัน ชื่อของสาวน้อย ฮ่องกง (สาธารณรัฐประชาชนจีน)
Kujira คุจิระ ปลาวาฬ ญี่ปุ่น
Chan-hom จันทร์หอม ชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
Linfa หลินฝ่า ดอกบัว มาเก๊า
Nangka นังก้า ผลไม้ชนิดหนึ่ง มาเลเซีย
Soudelor ซูเดโล ชื่อหัวหน้าเผ่าในเทพนิยายของชาว Pohmpei ไมโครนีเซีย
Imbudo อิมบุโด พายุงวงช้าง ฟิลิปปินส์
Koni โกนี หงส์ส่งเสียงร้อง สาธารณรัฐเกาหลี
Hanuman หนุมาน หัวหน้าลิงในเทพนิยาย ไทย
Etao อีโท เมฆพายุ (ภาษาพื้นเมืองชาวเกาะ Palauan) สหรัฐอเมริกา
Vamco แวมโก ชื่อแม่น้ำทางตอนใต้ของเวียดนาม เวียดนาม
คอลัมน์ที่ 4
ชื่อพายุ ความหมาย ที่มา (ประเทศ)
Krovanh กรอวาญ ต้นไม้ชนิดหนึ่ง กัมพูชา
Dujuan ตู้เจี้ยน ดอกไม้ชนิดหนึ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน
Maemi เมมิ สัตว์ชนิดหนึ่งมักส่งเสียงร้องในฤดูร้อนเวลาเกิดพายุ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี
Choi-wan ฉอยหวั่น เมฆซึ่งมีสีสรรสวยงาม ฮ่องกง (สาธารณรัฐประชาชนจีน)
Koppu ขอบปู ปล่องภูเขาไฟ หลุม หรือแก้ว ญี่ปุ่น
Ketsana เกศนา ต้นไม้ชนิดหนึ่ง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
Parma พาร์มา ชื่ออาหารชนิดหนึ่ง (ประกอบด้วยเนื้อสะโพก ตับ และเห็ด) มาเก๊า
Melor มีเลอ ดอกมะลิ มาเลเซีย
Nepatak เนพาทัค นักรบผู้มีชื่อเสียง ไมโครนีเซีย
Lupit ลูปิด ความทารุณ โหดร้าย ฟิลิปปินส์
Sudal ซูดาล ตัวนาก สาธารณรัฐเกาหลี
Nida นิดา ชื่อสตรี ไทย
Omeis โอเมส การเคลื่อนที่ไปรอบๆ (ภาษาพื้นเมืองของหมู่เกาะ Palauan) สหรัฐอเมริกา
Conson คอนซอน สถานที่ในประวัติศาสตร์ของเวียดนาม เวียดนาม
Chanthu จันทู ดอกไม้ชนิดหนึ่ง กัมพูชา
Dianmu เตี้ยมู่ เจ้าแม่แห่งสายฟ้า สาธารณรัฐประชาชนจีน
Mindulle มินดอนเล ดอกไม้ชนิดหนึ่ง ดอกเล็กๆ สีเหลือง บานในฤดูใบไม้ผลิ แสดงถึงจิตใจที่อ่อนโยนและบริสุทธิ์ของหญิงสาวชาวเกาหลี สาธารณรัฐประ
 
ใส่ความเห็น

Posted by บน สิงหาคม 7, 2011 in Their knowledge

 

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: